Салауатты ұлт – саламатты қоғамнан, ал саламатты қоғам – саналы таңдаудан басталады. Сауран ауданында тұрғындардың денсаулығын нығайту, жастарды зиянды әдеттерден қорғау және ауылдарда қоғамдық ортаны жақсарту бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Осы ретте «Арақсыз ауыл» бастамасы тек алкогольдік ішімдіктен бас тартумен шектелмей, оның орнына спортты, мәдениетті, өнерді, ұлттық құндылықтарды және қоғамдық белсенділікті кеңінен насихаттайтын жаңа өмір салтын қалыптастыруды көздейді. Бүгін Шорнақ ауылдық округіне қарасты Аша елді мекенінде «Арақсыз ауыл» жобасы және «Нашақорлыққа жол жоқ» тақырыптары аясында мазмұнды кездесу өтті. Жиынды Сауран ауданының әкімі Мақсат Таңғатаров ашып, жүргізді. Кездесуге аудандық ақсақалдар мен ардагерлер, құқық қорғау органдарының өкілдері, дін қызметкерлері, қоғамдық ұйымдар, ауыл тұрғындары мен кәсіпкерлер қатысып, ауылдың әлеуметтік ахуалын жақсарту, жастар тәрбиесі, қоғамдық тәртіп пен салауатты өмір салтын қалыптастыру мәселелерін талқылады.
Аудан әкімі Мақсат Таңғатаров «Арақсыз ауыл – берекелі ауыл» бастамасы аясында Сауран ауданында атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталып, қазіргі таңда ауданның 20 елді мекені алкогольдік ішімдіктерден бас тарту жөнінде ортақ шешім қабылдағанын атап өтті. Бұл – бір күнде немесе бір жиынның нәтижесінде қалыптасқан көрсеткіш емес. Бұл – ауыл тұрғындарының өз болашағына деген жауапкершілігінен, ақсақалдардың өнегесінен, ата-аналардың алаңдаушылығынан және қоғамның ортақ ұстанымынан туындаған азаматтық бастама. Сауран ауданы құрылғаннан бері бес ауыл аталған бастаманы қолдап, алкогольдік ішімдіктерден бас тартқан болатын. Соңғы кезеңде қоғамдық ұйымдар, ауыл ақсақалдары мен белсенді тұрғындардың бастамасымен жүргізілген түсіндіру және ұйымдастыру жұмыстарының нәтижесінде бұл қатар айтарлықтай көбейді. Бүгінде Үлгілі, Шыпан, Шекербұлақ, Нұртас, Серт, Құмтүйін, Абай, Ескі Сауран, Қаражон, Егізқара, Игілік, Ойық, Мәшһүр Жүсіп, Шойтөбе, С. Қожанов, Жалаңтөс, Бершінтөбе, Қосқорған, Қосмезгіл және Аша елді мекендері алкогольдік ішімдіктерден бас тарту туралы шешім қабылдаған. Аталған шешімдер жергілікті қоғамдастық пен ауыл ақсақалдарының қатысуымен өткізілген жиындардың хаттамалары негізінде қабылданған. Жиындарға тұрғындармен бірге сауда нысандарының иелері де қатысып, алкоголь өнімдерін сатудан бас тарту мәселесі бойынша ортақ келісімге келген. Алайда «Арақсыз ауыл» – тек «ішпейміз» деген ұстаным емес. Бұл – «қалай өмір сүреміз?» деген маңызды сұраққа берілетін ортақ жауап. Сондықтан Сауран ауданында бұл бағыттағы жұмысты спорттық және мәдени шаралармен ұштастырудың маңызы зор. Себебі жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру, ауыл тұрғындарын бұқаралық спортқа тарту, ұлттық ойындарды жаңғырту және мәдени іс-шаралардың санын арттыру – зиянды әдеттердің алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі. Ауылда ішімдік сатылмайтын орта қалыптастырумен қатар, жастардың баратын, айналысатын, өз қабілетін көрсететін ортасы болуы қажет. Осы мақсатта аудан көлемінде спорттық жарыстарды, ұлттық ойындарды, отбасылық сайыстарды, шағын футбол, волейбол, баскетбол, үстел теннисі, шахмат, тоғызқұмалақ, асық ату, арқан тарту, қазақ күресі және басқа да бұқаралық спорт түрлерінен жарыстарды көбейту маңызды. Әсіресе ауылдарда «Арақсыз ауыл – спортпен шыныққан ауыл», «Спорт – денсаулық кепілі», «Бос уақыт – пайдалы іске» секілді мазмұндағы тұрақты жобаларды қалыптастыруға болады. Мұндай шаралар тек спортшылар үшін емес, барлық жастағы тұрғындарды біріктіретін қоғамдық мәдениетке айналуы тиіс. Әкесі баласымен бірге спорт алаңына барып, анасы отбасылық сайысқа қатысып, жастар волейбол немесе футбол ойнап, үлкендер тоғызқұмалақтан жарыс өткізсе – бұл ауылдағы әлеуметтік ахуалдың да өзгеруіне ықпал етеді. Спорт бар жерде – сергектік, өнер бар жерде – өнеге, мәдениет бар жерде – тәрбие бар.
Сондықтан салауатты өмір салтын қалыптастыру мәселесін тек медицина немесе құқық қорғау саласының міндеті ретінде қарауға болмайды. Бұл – отбасының, мектептің, спорт мамандарының, мәдениет қызметкерлерінің, ақсақалдардың, дін өкілдерінің, қоғамдық ұйымдардың және жергілікті атқарушы органдардың ортақ жұмысы. Кездесу барысында алкогольдік ішімдіктер мен есірткі заттарының таралуының алдын алу, жастар тәрбиесі, отбасылық жауапкершілікті арттыру, қоғамдық тәртіпті сақтау және құқық бұзушылықтардың алдын алу мәселелері кеңінен талқыланды. Жиында аудандық ақсақалдар алқасының төрағасы Жарылқасын Балтабай Ермекбайұлы, аудан прокурорының орынбасары Ержан Ахметов және аудандық полиция бөлімі бастығының орынбасары Данияр Түймебаев сөз сөйлеп, күн тәртібіндегі мәселелер бойынша пікірлерін білдірді. Жиын барысында айтылған пікірлердің түйіні бір арнаға тоғысты: зиянды әдетпен күресудің ең тиімді жолы – оның алдын алу, ал алдын алудың ең берік негізі – дұрыс тәрбие мен мазмұнды орта қалыптастыру. Осы ретте мәдени-көпшілік шаралардың да орны ерекше. Ауылдағы мәдениет үйлері мен спорт алаңдары тұрғындар үшін тұрақты бас қосатын орынға айналуы керек. Жастардың шығармашылық қабілетін дамытуға арналған концерттер, театрландырылған қойылымдар, пікірталас алаңдары, кітап оқу кештері, ұлттық өнер үйірмелері мен спорттық сайыстар жиі ұйымдастырылғаны маңызды. Өйткені салауатты ауылдың келбеті тек ішімдіксіз дүкенмен емес, спортпен айналысқан жастарымен, өнерге қызыққан балаларымен, кітап оқитын тұрғындарымен, белсенді отбасыларымен және берекелі қоғамдық ортасымен өлшенеді. Бұл бастамада ауыл ақсақалдарының рөлі де айрықша. Қазақ қоғамында үлкеннің батасы мен сөзі тәрбиенің темірқазығы болған. Бүгінгі таңда да аға буын өкілдері жастарға бағыт-бағдар беріп, спорттық және мәдени шараларға белсенді қатысып, салауатты өмір салтын өздері үлгі етуі қажет. Сол сияқты ата-ананың жауапкершілігі де маңызды. Баланың бос уақытын қалай өткізетініне, кімдермен араласатынына, қандай ортада қалыптасатынына отбасы тікелей әсер етеді. Сондықтан «Арақсыз ауыл» бастамасы ең алдымен отбасындағы тәрбие мен өзара жауапкершілікті күшейтуге бағытталған қоғамдық қозғалысқа айналуы тиіс.
Мемлекет басшысы айқындаған «Заң мен тәртіп» қағидаты да осы мақсатпен сабақтас. Қоғамдық тәртіпті сақтау тек құқық қорғау органдарының жұмысы емес. Әр азамат заңды құрметтеп, өз отбасының, ауылының және қоғамының тыныштығына жауапкершілікпен қарағанда ғана тұрақты орта қалыптасады. Ал спорт пен мәдениет – сол қоғамдық жауапкершілікті қалыптастыратын қуатты құрал. Сауран – тарихи тамыры терең, рухани мұрасы мол, ұлттық құндылықтары берік аудан. Сондықтан ауылдардың әлеуметтік өмірін жаңғырту барысында ұлттық тәрбиені, салт-дәстүрді, спорт пен өнерді қатар дамыту – маңызды бағыттардың бірі. Алдағы уақытта аудан көлемінде бұқаралық спортты дамытуға, ауыл тұрғындарын спортпен тұрақты айналысуға тартуға, жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыруға және мәдени іс-шараларды көбейтуге басымдық беру – «Арақсыз ауыл» бастамасының мазмұнын одан әрі тереңдете түседі. Мақсат – ішімдіктен бас тартқан ауыл ғана емес, дені сау, рухы мықты, бірлігі бекем, жастары белсенді, отбасылары берекелі ауыл қалыптастыру. Бүгін Сауран ауданындағы 20 елді мекеннің алкогольдік ішімдіктерден бас тартуы – осы жолдағы маңызды қадам.Ендігі міндет – бұл шешімді күнделікті өмір салтына айналдыру.
Арақсыз ауыл – берекелі ауыл.
Спортты ауыл – сергек ауыл.
Өнерлі ауыл – өнегелі ауыл.
Бірлігі бекем ауыл – болашағы баянды ауыл. Салауатты өмір салтын таңдау – әр адамның жеке шешімі болғанымен, оны қолдайтын орта қалыптастыру – бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Сауранда басталған бұл бастама ауылдардың мәдени және спорттық өмірімен ұштасып, тұрғындардың денсаулығын нығайтуға, жастардың болашағына дұрыс бағыт беруге және қоғамдық тұрақтылықты күшейтуге қызмет ететін ауқымды қозғалысқа айнала бермек. Салауатты ауыл – саналы ұрпақтың мекені. Ал саналы ұрпақ – елдің жарқын болашағы.
