Түркістан – түркі дүниесінің алтын бесігі, қазақ халқының рухани тамыры тереңге тартқан қасиетті мекені. Бұл шаһардың әрбір көшесі мен көне нысаны, әрбір тарихи орны ұлттың сан ғасырлық шежіресінен сыр шертеді. Қожа Ахмет Ясауи ілімі мен Алаш арыстарының аманаты тоғысқан Түркістан бүгінде тарихын құрметтеп қана қоймай, болашаққа нық қадам басқан жасампаз жастардың қаласына айналып келеді. Осындай рухани сабақтастық пен заманауи жаңашылдықты үндестірген айтулы шаралардың бірі – Халықаралық жастар күніне орай Түркістан қаласында ұйымдастырылған «Түркістан жастары: бір толқында!» атты мерекелік кеш. Қала әкімі Әзімбек Пазылбекұлының қатысуымен өткен мерекелік жиын жастардың басын қосып, олардың өнерін, спорттағы жетістіктерін, шығармашылық қабілеті мен қоғамдық белсенділігін кеңінен танытты. «Жібек жолы» саябағында өткен кеште қала жастарының бойындағы қуат, ізденіс, талант пен туған елге деген сүйіспеншілік айқын көрініс тапты. «Бір толқында» болу – тек бірге көңіл көтеру немесе бір ортада бас қосу ғана емес. Бұл – ортақ мақсатқа жұмылу, бір-бірін қолдау, елдің болашағына бірге жауапкершілікпен қарау. Қазақ халқы ежелден «Бірлік бар жерде – тірлік бар» деп, ауызбіршілікті елдіктің негізгі тірегі санаған. Сондықтан бүгінгі жастардың бір толқында болуы – олардың ұлттық құндылықтарды бойына сіңіріп, заманауи әлемде өз орнын таба отырып, ел мүддесі жолында бірігуімен маңызды. Мерекелік кештің мазмұны да осы үндестікті айқын көрсетті. Бағдарлама барысында би және музыкалық қойылымдар, сән көрсетілімі, акробатикалық шоу, түрлі ойын-сауық бағдарламалары ұйымдастырылып, кеш соңында мерекелік отшашу ұйымдастырылды. Жастардың еркіндігі мен шығармашылығына кең мүмкіндік берілген бұл кеш олардың мәдени талғамы мен жаңа бастамаларға деген қызығушылығын танытты. Алайда жастардың болмысын тек заманауи өнермен немесе жаңа технологиямен өлшеу жеткіліксіз. Қазақ жастарының шынайы күші – оның ұлттық рухында. Тамыры терең тарихын білетін, ана тілін ардақтайтын, үлкенді сыйлап, кішіге ізет көрсететін, ел мен жердің қадірін түсінетін жас қана қандай заманның талабына да лайық бола алады.
Қазақ халқының ғасырлар бойы қалыптасқан рухани құндылықтары – бүгінгі ұрпақ үшін бағыт-бағдар беретін үлкен мектеп. Үлкенге құрмет, кішіге ізет, ата-ананы сыйлау, туған жерді қадірлеу, ағайынмен тату болу, қонақжайлық, еңбекқорлық, намыс пен отаншылдық – ұлт болмысының өзегін құрайтын қасиеттер. Түркістан жастары осы құндылықтарды заманауи көзқараспен сабақтастыра білуі тиіс. Өйткені ұлттық болмыс – өткенмен ғана байланыс емес, ол бүгінгі күнде өмір сүріп, келешекке жол көрсететін рухани негіз. Қала басшысы Әзімбек Пазылбекұлы жастарды мерекемен құттықтап, түркістандық ел мақтаныштары мен жас буынның шаһардың дамуына қосар үлесін атап өтті. «Бір толқында болу – елдік мұрат жолындағы үндестік деп білемін. Білімге құштарлық, жаңа идеяға ұмтылыс пен елге деген жауапкершілік – Түркістан жастарының басты қасиеті болуы тиіс. Қаламыздың келешегі – сіздердің қолдарыңызда», – деді қала әкімі. Бұл сөздің астарында үлкен жауапкершілік жатыр. Себебі жастар – елдің ертеңі ғана емес, бүгінгі қоғамдық өзгерістердің де белсенді қозғаушы күші. Бүгін білім алып, кәсіп бастап, ғылыммен айналысып, спортта биіктерді бағындырып жүрген жас – ертең елдің экономикасын, мәдениетін, ғылымын, технологиясын және қоғамдық өмірін алға сүйрейтін азамат. Бүгінде Түркістан қаласында 78 361 жас тұрады. Бұл – қала халқының 31,4 пайызын құрайды. Яғни Түркістан тұрғындарының үштен біріне жуығы – жастар. Бұл көрсеткіштің өзі жас буынның қала өміріндегі орны қаншалықты маңызды екенін көрсетеді. Жас түркістандықтар спорт, білім, ғылым, өнер және жаңа технологиялар салаларында жоғары нәтижелер көрсетіп, қаланың мерейін үстем етіп келеді. Олардың арасында халықаралық және республикалық додаларда ел намысын қорғап жүрген спортшылар, ғылыми жобаларда жетістікке жеткен ізденімпаз жастар, өнер бәйгелерінде топ жарып жүрген таланттар, жаңа технологияларды меңгеріп, тың жобалар ұсынып жүрген жас мамандар бар. Олардың әрбір жетістігі – бір адамның ғана жеңісі емес. Бұл – Түркістанның абыройы, ата-ананың қуанышы, ұстаздың еңбегі және елдің ертеңіне деген сенім. Қазақта «Болар елдің баласы бірін-бірі батыр дейді» деген тағылымды сөз бар. Бұл – жастардың бір-біріне демеу болып, жетістігіне қуана білуінің маңызын аңғартады. Бүгінгі қоғамға бірін-бірі бәсекелес емес, серіктес ретінде қабылдайтын, жақсы істен үлгі алатын, өзара қолдау көрсете білетін жастар қажет. «Бір толқында» ұғымының мәні де осында. Бір толқында болу – ұлттық құндылықтарды бірге дәріптеу. Бір толқында болу – білім мен ғылымға бірге ұмтылу. Бір толқында болу – туған жердің көркеюіне бірге үлес қосу. Бір толқында болу – қиындықта бір-біріне сүйеніш болу. Бір толқында болу – ел болашағына бейжай қарамау. Түркістан – Қожа Ахмет Ясауи кесенесі орналасқан тарихи қала ғана емес. Бұл – қазақ руханиятының алтын арқауы. Сондықтан Түркістан жастарының ұлттық сана-сезімі жоғары болуының маңызы ерекше. Ясауи бабамыздың хикметтерінде адамды ізгілікке, адалдыққа, сабырға, білімге және рухани тазалыққа үндейтін терең ойлар бар. Бұл құндылықтар бүгінгі жастар үшін де өзектілігін жоғалтқан жоқ. Қай заманда да білімді болу, адал еңбек ету, адамды құрметтеу, жақсылық жасау, елге пайда келтіру – азаматтың асыл қасиеті. Сондықтан Түркістан жастарының бойында заманауи біліммен қатар ұлттық рухтың қалыптасуы маңызды. Әлемдік ақпарат кеңістігіне еркін еніп, жаңа технологияларды меңгерген жас өз тілін, тарихын, мәдениетін және дәстүрін де жақсы білуі керек. Ұлттық болмыс – жастарды әлемнен оқшаулайтын ұғым емес. Керісінше, өз болмысын жақсы білген адам өзгенің мәдениетін де құрметтей алады. Қазақтың салт-дәстүрін, ұлттық өнерін, әдебиеті мен тарихын білген жас жаһандық кеңістікте өзінің кім екенін анық сезінеді. Бүгінгі Түркістан жастары үшін мұндай мүмкіндік мол. Қалада жастардың білім алуына, спортпен айналысуына, шығармашылық қабілетін дамытуына, кәсіп бастауына және қоғамдық бастамаларға араласуына жағдай жасалуда. Жастардың өз ойын ашық айтып, жаңа жобаларын жүзеге асырып, қаланың дамуына үлес қосуына кең жол ашылып келеді. Ең бастысы – жастар осы мүмкіндіктерді тиімді пайдалана білуі керек.
Қазақ халқы «Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей» деп, еңбекті адам өмірінің басты құндылықтарының бірі санаған. Қазіргі жастар үшін бұл қағида ерекше маңызды. Технология дамыған заманда да жетістікке жетудің негізі – табандылық, еңбек, білім және үздіксіз ізденіс. Сонымен қатар жастардың бойында жауапкершілік болуы қажет. Әлеуметтік желідегі белсенділік пен шынайы өмірдегі азаматтық ұстаным бір-бірімен үйлескенде ғана қоғам дамиды. Туған қаласының тазалығына жанашыр болу, қоғамдық тәртіпті сақтау, табиғатты қорғау, мұқтаж жанға қолдау көрсету, еріктілікпен айналысу – елге қызмет етудің қарапайым әрі маңызды үлгілері. Қазақ қоғамында «Адамның жақсысы – елге қызмет етеді» деген түсінік қалыптасқан. Елге қызмет ету міндетті түрде үлкен лауазым иесі болуды білдірмейді. Өз ісін адал атқарған дәрігер, сапалы білім берген ұстаз, ел намысын қорғаған спортшы, жаңа жоба ұсынған кәсіпкер, өнерімен халыққа қуаныш сыйлаған өнерпаз немесе қоғамдық бастамаға белсенді араласқан жас – барлығы ел дамуына өз үлесін қосады. Түркістан жастарының жетістіктері де осындай еңбек пен ізденістің нәтижесі. Бүгінде жастар арасында ұлттық өнерге, дәстүрге, тарихи тұлғаларға деген қызығушылықтың артуы да қуантады. Домбыра үні, ұлттық би, қолөнер, ұлттық спорт түрлері, дәстүрлі ән мен терме – қазақ халқының рухани байлығы. Оларды жаңғыртып, заманауи форматта насихаттау – жас ұрпақтың ұлттық санасын қалыптастырудың тиімді жолдарының бірі. Жастардың сән үлгісінде де, өнерінде де, күнделікті өмірінде де ұлттық элементтердің көбірек көрінуі – уақыт талабы. Қазақы нақыштағы киімдерді заманауи дизайнмен үйлестіру, ұлттық музыканы жаңа форматта орындау, тарихи орындарды әлеуметтік желілер арқылы кеңінен таныту – ұлттық мәдениетті жаңа буынға жақындататын мүмкіндіктер. Бұл ретте Түркістанның өзі – үлкен мәдени кеңістік. Қожа Ахмет Ясауи кесенесі, көне шаһардың тарихи орындары, этноауылдар, мәдениет ошақтары мен жаңа туристік нысандар жастарға туған жер тарихын тереңірек тануға мүмкіндік береді. Өз қаласының тарихын білген жас оның әрбір жетістігіне бейжай қарамайды. Себебі туған жерге деген сүйіспеншілік – туған тарихты білуден басталады. Түркістанның бүгінгі жастары бір жағынан бабалар мұрасын сақтаушы болса, екінші жағынан жаңа дәуірдің көшін бастайтын буын. Олар цифрлық технологияларды меңгереді, жасанды интеллектіні зерттейді, халықаралық білім кеңістігіне шығады, шетел тілдерін үйренеді, жаңа кәсіп түрлерін игереді. Бірақ осы жетістіктердің барлығы ұлттық мүддемен сабақтасқанда ғана оның мәні арта түседі. Қазақтың ұлы ойшылдары мен ағартушылары да білім мен ұлттық сананы қатар ұстауға үндеген. Абайдың «толық адам» идеясы, Ыбырайдың білімге шақырған өнегесі, Шоқанның ғылымға ұмтылысы, Алаш зиялыларының елдік мұраты – бүгінгі жастар үшін де үлкен рухани бағдар. Абай айтқандай, ғылым мен білімге ұмтылу, еңбек ету, адам болуға талпыну – қай кезеңде де құндылығын жоғалтпайды. Сондықтан Түркістан жастарының басты мақсаты – тек жеке жетістікке жету емес, сол жетістігін ел игілігіне жарату. Жеке басының биігін елінің биігімен ұштастыру. Бүгінгі мерекелік кеш дәл осы ойды айшықтай түсті. Сахнадағы өнерпаз жастардың әрбір өнері, спортшылардың әрбір жеңісі, шығармашылық иелерінің әрбір жаңа жобасы – Түркістанның жасампаз рухының көрінісі. Олардың бойындағы жігер мен сенім қаланың келешегіне деген үмітті күшейтеді. Жастар – елдің энергиясы. Ал сол энергия дұрыс бағытқа жұмсалғанда ғана үлкен нәтижеге жеткізеді. «Түркістан жастары: бір толқында!» атты кештің негізгі мәні де – жастардың басын біріктіріп, олардың ортақ құндылықтарын айқындау. Бұл – достық пен бірліктің, өнер мен шығармашылықтың, спорт пен белсенділіктің, ұлттық рух пен заманауи ойдың тоғысқан алаңы. Қазақ халқы үшін бірлік әрқашан ең жоғары құндылықтардың бірі болған. «Алтау ала болса, ауыздағы кетеді, төртеу түгел болса, төбедегі келеді» деген мақалдың мәні бүгін де терең. Жастардың арасында өзара құрмет пен ынтымақ орнықса, қоғам да тұрақты әрі берік болады.
Бүгінгі жас буынға қойылатын талап та жоғары. Олар өз болашағын ғана емес, елдің келешегін де қалыптастырады. Сондықтан әр жас «Мен еліме не бере аламын?», «Туған қаламның дамуына қандай үлес қоса аламын?», «Ұлттық құндылықтарды кейінгі ұрпаққа қалай жеткіземін?» деген сұрақтарға жауап іздеуі қажет. Өйткені ұлттың болашағы – нақты бір ұрпақтың қолында емес, әр азаматтың күнделікті ісінен қалыптасады. Түркістан жастарының алдында осындай үлкен міндет тұр. Бірі – біліммен, бірі – спортпен, бірі – ғылыммен, бірі – кәсіппен, бірі – өнермен, енді бірі – қоғамдық жұмыстармен елге қызмет ете алады. Бастысы – бағыт бір, мақсат ортақ болуы керек. Ол мақсат – мықты мемлекет, берекелі қоғам, білімді ұрпақ, ұлттық рухы биік ел. Түркістан – талай тарихи кезеңді бастан өткерген қасиетті мекен. Бұл қалада талай тұлғаның ізі қалды. Бабалардың аманаты – жерді сақтау ғана емес, елдің бірлігін сақтау, ұрпақтың санасын сақтау, рухани құндылықтарды сақтау. Бүгінгі жастар сол аманатты жаңа дәуірдің тілімен жалғастыруы тиіс. Бабадан қалған домбыраны қолына ұстаған жас заманауи технологияны да меңгерсін. Ұлттық тарихты оқыған жас әлемдік ғылымға да ұмтылсын. Ана тілін ардақтаған жас шет тілдерін де білсін. Туған жерін сүйген жас әлемді танысын. Себебі ұлттық тамыры мықты ұрпақ қана жаһандық кеңістікте өз орнын нық сақтай алады. Түркістан жастары – осындай жаңа буынның өкілі. Олардың жүрегінде – туған жерге деген махаббат, санасында – ұлттық құндылық, қолында – жаңа мүмкіндік, алдында – үлкен мақсат болуы керек. Мерекелік кеш жастардың бірлігі мен белсенділігін, шығармашылық әлеуеті мен жаңа бастамаларға деген ұмтылысын айқындай түсті. Бұл басқосу жастардың тек мерекелік көңіл-күйін көтеріп қана қоймай, олардың қоғамдағы рөлін тағы бір мәрте еске салған тағылымды шараға айналды. Бір толқында болу – бірдей болу емес. Әр жастың қабілеті, арманы, таңдаған жолы әртүрлі. Бірақ олардың барлығын біріктіретін ортақ құндылық бар. Ол – туған жерге деген сүйіспеншілік, елге деген жауапкершілік және болашаққа деген сенім. Түркістан жастарының толқыны – ұлттық рухпен тербелген, біліммен қуатталған, еңбекпен бекемделген, жаңашылдықпен өрілген толқын болуы керек. Бұл толқын – Түркістанның ғана емес, тұтас елдің болашағына бағытталған толқын. Жастардың жүрегінде ұлттық рух, бойында жігер, санасында білім, қолында еңбек болса – алынбайтын асу жоқ. Түркістанның болашағы – білімді, білікті, отаншыл әрі рухы биік жастардың қолында. Ендеше, бабалар аманатын ардақтап, ұлттық болмысты жаңғыртып, заманауи білім мен озық технологияны игеріп, туған қаланың дамуына бірге үлес қосайық. Бірлігіміз бекем, мақсатымыз айқын, рухымыз биік болсын! Түркістан жастары – бір толқында! Бір мақсатта! Бір болашақ жолында!
