Түркістан облысының Сауран ауданында агроөнеркәсіп кешенін дамыту бағытындағы ірі инвестициялық жобалардың бірі – елімізде баламасы жоқ заманауи мал бордақылау кешенінің құрылысы қарқынды жүргізілуде. Бұл жоба тек ауыл шаруашылығы саласындағы өндірістік нысан ғана емес, Сауран ауданында жаңа экономикалық бағыттардың, инновациялық шешімдердің және креативті индустрия элементтерінің тоғысуына жол ашатын маңызды бастама болмақ. Бүгінде әлемдік экономикада креативті индустрия ұғымы тек өнер, мәдениет немесе медиа салаларымен ғана шектелмейді. Жаңа идея, технологиялық шешім, тиімді басқару жүйесі, бренд қалыптастыру, цифрландыру, дизайн және инновациялық өндіріс – барлығы да креативті экономиканың құрамдас бөлігі. Осы тұрғыдан алғанда Сауран ауданында жүзеге асырылып жатқан жаңа мал бордақылау кешені дәстүрлі ауыл шаруашылығын заманауи өндіріс мәдениетімен ұштастыратын тың жобалардың бірі. Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров Сауран ауданы Ескі Иқан ауылдық округінде орналасқан «Түркістан ет өнімдері» ЖШС жүзеге асырып жатқан мал бордақылау кешеніне арнайы барып, жобаның жүзеге асу барысымен танысты.
Жоба бастамашысы өңір басшысына кешеннің құрылыс кезеңдері, өндірістік қуаты, технологиялық ерекшеліктері және нысан толық іске қосылғаннан кейінгі мүмкіндіктері жөнінде баяндады. Облыс әкімі кешенді аралау барысында шаруалармен тілдесіп, олардың ұсыныс-пікірлерін тыңдады. Сонымен қатар ауыл шаруашылығын дамыту, мал шаруашылығы өнімдерінің көлемін арттыру, жаңа жұмыс орындарын ашу, жергілікті тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамту және өңірдің экспорттық әлеуетін күшейту бағытындағы жоспарлар талқыланды. Нұралхан Көшеров мұндай ірі жобалардың өңір экономикасына ғана емес, ауылдық жерлердің әлеуметтік дамуына да ерекше серпін беретінін атап өтті. Өңір басшысы кешен құрылысының сапалы әрі белгіленген мерзімде аяқталуының маңыздылығына тоқталып, жауапты тұлғаларға нақты тапсырмалар берді.
40 гектар аумақта орналасқан кешенді жобаның жалпы құны 1,3 млрд теңгені құрайды. Бірегей кешенде 5 мың бас ірі қара малға арналған бордақылау алаңы және тәулігіне 120 бас ірі қара мал союға арналған өндірістік алаң қарастырылған. Сонымен қатар кешен аумағында малшыларға арналған тұрғын үйлер, әкімшілік-іскерлік орталығы және қажетті қосымша инфрақұрылым нысандары салынуда. Қазіргі таңда әкімшілік ғимаратының құрылысы 80 пайызға аяқталған. Мал бордақылау алаңдары мен мал сою бекетінде құрылыс-монтаж жұмыстары жүргізілуде. Нысан қажетті инженерлік инфрақұрылыммен толық қамтамасыз етілген. Бұл жоба Сауран ауданы үшін ауыл шаруашылығындағы жаңа өндірістік мәдениетті қалыптастыру тұрғысынан да маңызды. Себебі бүгінгі таңда ауылдық жерлердің дамуы тек дәстүрлі шаруашылық жүргізумен өлшенбейді. Қазіргі заман ауыл шаруашылығына жаңа технологияларды енгізуді, өндірістік процестерді жүйелеуді, цифрлық шешімдерді пайдалануды, өнімді тиімді басқаруды және нарыққа бәсекеге қабілетті бренд қалыптастыруды талап етеді. Осы бағыттағы жұмыстар креативті индустрияның ауылдық экономикадағы жаңа мүмкіндіктерін де айқындай түседі. Мәселен, мал шаруашылығы саласындағы өнімді өңдеу, орау, брендтеу, маркетинг, логистика және цифрлық сауда жүйелері – шығармашылық пен технологиялық шешімді қатар қажет ететін бағыттар. Болашақта мұндай ірі кешендердің айналасында ет өнімдерін өңдеу, қаптама дизайны, ұлттық бренд қалыптастыру, электронды сауда және агротехнологиялық жобалар дамуына мүмкіндік туады. Бұл – Сауран ауданындағы креативті индустрияны дамытуға жол ашатын жаңа бағыттардың бірі. Яғни, креативті индустрия тек шығармашылық орталықтар мен мәдени жобаларда ғана емес, нақты өндірісте де көрініс таба алады. Заманауи агробизнеске жаңа идея енгізу, өндірісті цифрландыру, өнімнің сапасын халықаралық стандарттарға сай ұйымдастыру және өңірлік бренд қалыптастыру – шығармашылық экономика қағидаттарының нақты өндірістегі көрінісі. Сауран ауданында жүзеге асырылып жатқан бұл бастама ауыл шаруашылығы мен инновацияның үйлесімді байланысын қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар кешен маңында «Муталиб агро» ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативінің 30 шағын мал бордақылау алаңының құрылысы жүргізілуде. Аталған жобаларды «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында қаржыландыру көзделген. Бұл – ірі өндіріс пен шағын кәсіпкерліктің өзара байланысын күшейтетін маңызды қадам. Ірі кешеннің айналасында шағын шаруашылықтардың шоғырлануы ауыл тұрғындарына жаңа мүмкіндік береді. Бір жағынан, шаруалар өз кәсібін дамытуға мүмкіндік алса, екінші жағынан өндірістік инфрақұрылымды ортақ әрі тиімді пайдалану арқылы шығындарды азайтуға жол ашылады. Мұндай жүйе ауылдық жерлерде кәсіпкерлік мәдениетті дамытуға, кооперацияны күшейтуге және жаңа бизнес идеялардың пайда болуына ықпал етеді. Бұл тұрғыдан алғанда Сауран ауданында қалыптасып жатқан өндірістік алаңды ауылдық креативті экономиканың жаңа моделі ретінде қарастыруға болады. Себебі мұнда дәстүрлі мал шаруашылығы заманауи менеджментпен, технологиялық шешімдермен және кәсіпкерлік бастамалармен үйлеседі. Жоба толық іске қосылғанда 120 тұрақты жұмыс орнын ашу жоспарланып отыр. Бұл жаңа жұмыс орындары аудан тұрғындарының әлеуметтік жағдайын жақсартуға ғана емес, жастардың ауылдық жерде еңбек етуіне және жаңа кәсіптік бағыттарды игеруіне де мүмкіндік береді. Бүгінгі ауыл жастары тек дәстүрлі мамандықтармен шектелмеуі тиіс. Агроинженерия, цифрлық технология, маркетинг, логистика, дизайн, ветеринария, өндірістік менеджмент және кәсіпкерлік сияқты жаңа бағыттар ауыл экономикасының болашағын айқындайды. Сондықтан Сауран ауданында агроөнеркәсіптік жобаларды дамыту жастардың жаңа идеяларын қолдаумен және креативті кәсіпкерлікті қалыптастырумен қатар жүруі маңызды. Кешеннің басты ерекшелігі – мал бордақылау алаңдарының бір жерде шоғырлануы.
Мұндай тәсіл инфрақұрылымды тиімді пайдалануға, өндірістік шығындарды азайтуға және барлық жұмысты жүйелі ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Сонымен бірге бұл модель агробизнестегі жаңа басқару тәсілдерінің тиімділігін көрсетеді. Бір орталыққа шоғырланған өндірістік жүйе логистика, ветеринарлық бақылау, жем-шөппен қамтамасыз ету және өнімді өткізу жұмыстарын үйлестіруге жағдай жасайды. Ал бұл өз кезегінде агроөнеркәсіп саласындағы инновациялық және креативті шешімдерді енгізуге кең мүмкіндік береді. Болашақта мұндай өндірістік кешендердің негізінде ет өнімдерінің жаңа брендтері қалыптасып, өңірлік өнімдерді халықаралық нарыққа шығаруға мүмкіндік тумақ. Түркістан өңірінің табиғи ерекшелігі мен ауыл шаруашылығы әлеуетін заманауи маркетингпен және сапалы брендтеумен ұштастыру – өңір экономикасының жаңа даму бағытына айнала алады.
«Түркістанда өндірілді» деген сапа белгісі мен өңірлік брендтің қалыптасуы да осындай нақты өндірістік жобалардан басталады. Бұл ретте креативті индустрияның мүмкіндіктерін тиімді пайдалану арқылы өнімнің сыртқы келбетінен бастап, оның нарықтағы танымалдығына дейінгі барлық кезеңді жаңа деңгейге көтеруге болады. Сауран ауданы – тарихи тамыры терең, ауыл шаруашылығы әлеуеті жоғары өңір. Ендігі міндет – осы дәстүрлі әлеуетті жаңа технологиялармен, инновациялық бастамалармен және креативті идеялармен ұштастыру. Бүгінгі салынып жатқан мал бордақылау кешені осы бағыттағы нақты жұмыстардың бір көрінісі. Агроөнеркәсіп кешенін дамыту арқылы өңірде жаңа өндірістер ашылып, тұрақты жұмыс орындары құрылып, шағын және орта кәсіпкерлікке серпін беріледі. Ал креативті индустрияның мүмкіндіктерін өндіріс саласына енгізу арқылы ауылдық жерлерде мүлде жаңа экономикалық экожүйе қалыптастыруға болады.
Яғни, Сауранның болашағы тек өндіріс көлемімен ғана емес, жаңа идеяларды жүзеге асыру қабілетімен де өлшенеді. Ауыл шаруашылығына технология енгізу, өнімді өңдеу, өңірлік бренд қалыптастыру, цифрлық платформаларды дамыту және жастардың инновациялық бастамаларын қолдау – ауданның жаңа экономикалық даму кезеңінің басты бағыттарының бірі болуы тиіс.
Аталған кешен толық іске қосылғаннан кейін мал бордақылау ісін заманауи технологиялар негізінде дамытуға, ет өндірісін ұлғайтуға және Түркістан облысының агроөнеркәсіп саласындағы бәсекеге қабілеттілігін арттыруға елеулі үлес қоспақ. Ең бастысы, бұл жоба Сауран ауданында дәстүрлі шаруашылық пен жаңа экономиканың өзара сабақтастығын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Өндіріс пен инновация, ауыл шаруашылығы мен технология, кәсіпкерлік пен креативті идеялар тоғысқан жерде жаңа мүмкіндік пайда болады. Сондықтан Сауран ауданында жүзеге асырылып жатқан бұл ірі инвестициялық жоба – тек мал бордақылау кешенінің құрылысы ғана емес. Бұл – ауылдық экономиканы жаңғыртуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға, кәсіпкерлікті дамытуға, өңірлік бренд қалыптастыруға және креативті индустрияның мүмкіндіктерін нақты өндіріс саласына енгізуге бағытталған маңызды бастама. Сауранның даму бағыты – тарих пен дәстүрге сүйене отырып, жаңа технология мен тың идеяларға жол ашу. Ал бүгін салынып жатқан бірегей мал бордақылау кешені сол жаңарудың, жаңа экономикалық ойлаудың және Сауран ауданындағы өндірістік-креативті экожүйенің қалыптасуына жасалған маңызды қадамдардың бірі болмақ.
