Сауран ауданының мерейін үстем еткен тағы бір жағымды жаңалық бар. Аудан атынан қатысқан Манашовтар отбасы «Отбасы – ұлттың тірегі» атты облыстық отбасылар байқауында жоғары нәтиже көрсетіп, жүлделі І орынға ие болды.
Бұл жеңіс – бір отбасының ғана жетістігі емес, Сауран өңірінде дәріптеліп келе жатқан отбасылық тәрбие, ұлттық салт-дәстүр, рухани құндылық пен мәдени сабақтастықтың көрінісі.
Байқаудың негізгі мақсаты – отбасы құндылықтарын дәріптеу, қоғамға үлгі болар өнегелі отбасылардың тәжірибесін насихаттау, ұлттық салт-дәстүрді кеңінен таныту және ұрпақтар арасындағы рухани байланысты нығайту.
Қазақ халқы үшін отбасы қашанда тәрбиенің алғашқы мектебі саналған. Бала ең алдымен отбасында ана тілін үйренеді, үлкенге құрмет пен кішіге ізетті бойына сіңіреді. Ата-ананың өнегесін көріп, ата мен әженің батасын тыңдап, ұлттық салт-дәстүрмен танысады. Сондықтан отбасы – ұлт мәдениетінің ең алғашқы әрі ең маңызды ортасы.
Ал мәдениет дегеніміз тек сахнадағы ән мен би, мерекелік шаралар немесе өнер туындылары ғана емес. Мәдениет – халықтың күнделікті тұрмысында, отбасылық қарым-қатынасында, үлкенге құрметінде, кішіге қамқорлығында, тілінде, дәстүрінде, әдет-ғұрпында және ұрпақ тәрбиесінде көрініс табатын кең ұғым.
Осы тұрғыдан алғанда, өнегелі отбасы – ұлттық мәдениеттің негізгі тіректерінің бірі.
Манашовтар отбасы облыстық байқау барысында отбасы мүшелерінің өзара сыйластығы мен ынтымағын, ұлттық құндылықтарға деген құрметін танытып, сайыс талаптарынан жоғары деңгейде көріне білді. Отбасындағы береке мен бірлік, үлкен мен кіші арасындағы жарасымды қарым-қатынас, дәстүрге деген құрмет байқауда лайықты бағасын алды.
Сауран – тарихы терең, мәдени мұрасы мол қасиетті мекен. Көне шаһардың тарихы ғасырлар қойнауынан сыр шертсе, сол тарихпен бірге халқымыздың салт-дәстүрі, әдет-ғұрпы, өнері мен рухани дүниесі де ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келеді.
Осындай тарихи өлкеде отбасы құндылықтарын дәріптеудің маңызы ерекше.
Өйткені тарихты тек көне ғимараттар мен жазба деректер ғана сақтамайды. Ұлттың шынайы тарихы мен мәдениеті әр отбасының шаңырағында да өмір сүреді. Әженің айтқан ертегісі, атаның берген батасы, ананың бесік жыры, әкенің тәрбиесі, отбасылық дастарқан басындағы әңгіме – мұның барлығы ғасырлар бойы қалыптасқан ұлттық мәдениеттің ажырамас бөлшегі.
Біздің халқымыз «Отан – отбасынан басталады» деп бекер айтпаған. Туған жерге деген сүйіспеншілік те, елге деген құрмет те, ұлттық мәдениетке деген ықылас та ең алдымен шаңырақтан қалыптасады.
Бала отбасында домбыраның үнін естіп өссе, ұлттық өнерге жақын болады. Халық әнін тыңдап, жыр-термеге құлақ түрсе, төл өнерінің қадірін түсінеді. Ұлттық мерекелердің мәнін біліп, салт-дәстүрдің тәрбиелік мазмұнын көріп өссе, өзінің рухани тамырынан ажырамайды.
Сондықтан мәдениетті дамыту мәселесін отбасы тәрбиесінен бөлек қарастыру мүмкін емес.
Ұлттық өнердің өзі де ғасырлар бойы отбасылық орта арқылы сақталып келген. Әншілік, күйшілік, жыршылық, қолөнер, зергерлік, тігіншілік секілді дәстүрлі өнер түрлері атадан балаға, анадан қызға, ұстаздан шәкіртке беріліп отырды. Осылайша бір әулеттің өнері тұтас елдің мәдени мұрасына айналды.
Бүгінде осы сабақтастықты сақтау аса маңызды.
Замана өзгергенімен, ұлттық тәрбиенің өзегі өзгермеуі тиіс. Жаһандану дәуірінде жас ұрпақтың әлемдік мәдениетпен қатар өзінің төл мәдениетін, тарихын, ана тілін, салт-дәстүрі мен өнерін терең білуі – ұлттық болмысты сақтаудың негізгі шарттарының бірі.
Бұл бағытта отбасының жауапкершілігі ерекше.
Мәдениет үйінде өткізілген бір шара немесе сахнада орындалған бір күй баланың ұлттық сана-сезімін қалыптастыруға ықпал етуі мүмкін. Бірақ сол құндылық отбасы ішінде жалғасын тапқанда ғана оның тәрбиелік әсері тереңдей түседі.
Сондықтан мәдениет мекемелері мен отбасы институтының мақсаты бір арнада тоғысады. Оның түпкі мақсаты – ұлттық құндылықты құрметтейтін, мәдениеті жоғары, тарихын білетін, отбасына және Отанына жауапкершілікпен қарайтын саналы ұрпақ қалыптастыру.
«Отбасы – ұлттың тірегі» байқауының маңыздылығы да осында.
Мұндай байқаулар өнегелі отбасыларды көпшілікке таныстырып қана қоймай, қоғамға маңызды құндылықтарды насихаттайды. Әсіресе отбасы мүшелерінің өнері мен шығармашылығы, ұлттық киім мен ұлттық тағам, әдет-ғұрып пен салт-дәстүр, ата-әже өнегесі мен бала тәрбиесі секілді бағыттардың насихатталуы мәдени мұраны жаңғыртуға ықпал етеді.
Манашовтар отбасының облыстық деңгейде І орын иеленуі – Сауран ауданы үшін де мәртебелі жетістік.
Бұл нәтиже аудан тұрғындарының ұлттық құндылыққа деген құрметін, отбасы институтына берілетін маңызын және рухани-мәдени сабақтастықты сақтауға деген ұмтылысын көрсетеді.
Өйткені мықты отбасы – мықты қоғамның негізі.
Отбасында сыйластық болса – қоғамда түсіністік қалыптасады. Отбасында үлкенге құрмет болса – ұрпақ өнегелі өседі. Отбасында ұлттық дәстүр сақталса – халықтың мәдениеті өміршең болады. Ал өнер мен руханиятқа жақын шаңырақтан мәдениетті, ой-өрісі кең, шығармашыл ұрпақ қалыптасады.
Сауран ауданында ұлттық өнер мен мәдениетті дамыту, салт-дәстүрді насихаттау, жастардың шығармашылық қабілетін қолдау бағытында ұйымдастырылатын мәдени іс-шаралардың да негізгі мақсаты – осы рухани сабақтастықты сақтау.
Ұлттық мерекелер, отбасылық байқаулар, өнер фестивальдері, шығармашылық кештер, фольклорлық бағдарламалар мен тағылымды кездесулер халықтың мәдени өмірін жандандырып қана қоймай, өскелең ұрпақтың ұлттық болмысын қалыптастыруға қызмет етеді.
Бұл ретте отбасы – мәдениетті тұтынушы ғана емес, оны сақтаушы әрі келесі буынға жеткізуші маңызды орта.
Әр шаңырақта айтылған бесік жыры – ұлттық өнердің жалғасы. Әр отбасында үйретілген бата – рухани мұраның жалғасы. Әр балаға көрсетілген салт-дәстүр – ұлттық тәрбиенің жалғасы. Ал әрбір өнерлі отбасы – халық мәдениетінің өміршеңдігінің айғағы.
Сондықтан Манашовтар отбасының жетістігін тек байқаудағы жүлдемен шектеуге болмайды. Бұл – отбасы құндылықтарын, ұлттық мәдениетті және дәстүр сабақтастығын дәріптеудің жарқын үлгісі.
Отбасы – ұлттың тірегі.
Дәстүр – ұрпақтың рухани тамыры.
Өнер – халықтың жан дүниесі.
Мәдениет – өткен мен болашақты жалғайтын алтын көпір.
Осы құндылықтардың барлығы бір шаңырақ астында үйлесім тапқанда ғана ұлттық болмысымыз берік болып, рухани мұрамыз келер ұрпаққа аман жетеді.
Саурандық Манашовтар отбасының облыстық байқаудағы жеңісі – өнегелі отбасы, ұлттық тәрбие мен мәдени сабақтастықтың маңызын тағы бір мәрте айқындаған жетістік.
Ұлттық құндылықты ұлықтаған әрбір отбасы – елдің рухани байлығы. Дәстүрін баласына үйреткен әрбір ата-ана – мәдени мұраның сақтаушысы. Ал ата-бабадан қалған өнер мен өнегені келесі ұрпаққа жеткізе білген әрбір шаңырақ – ұлт болашағына қызмет етіп отырған шағын мәдениет ордасы.
Шаңырағы берік, дәстүрі өміршең, өнері өрісті елдің болашағы да баянды.
