Түркістан – қазақ халқының рухани өзегі, ұлттық тарихымыздың алтын бесігі. Бұл қасиетті мекендегі әрбір көне қабырға, әрбір қорған мен тарихи құрылыс – халқымыздың мыңжылдық өркениетінің үнсіз шежіресі. Сондықтан көне қалашықтың қорғанын қалпына келтіру – жай ғана құрылыс немесе жөндеу жұмысы емес, бұл ұлттың тарихи жадын сақтап, келер ұрпаққа аманат ету жолындағы маңызды қадам. «Қазқайтажаңарту» РМК мамандары Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің маңында орналасқан көне қалашықтың қорғанына ғылыми-реставрациялық жұмысты жүргізіп жатыр. Қабырғаны қалпына келтіру туралы шешім мониторинг нәтижесінде қабылданды. Бақылау барысында жыл сайын оның 10-15 сантиметрге ығысатыны анықталған.
Қазақ халқы ежелден ата-баба мұрасын қастерлеп, өткенін ұмытпай, тарихи құндылықтарын көздің қарашығындай сақтауды басты парыз санаған. Бүгінде Түркістандағы көне қалашық қорғанының реставрациясы осы ұстанымның нақты көрінісі. Мұндай жұмыстар халқымыздың мәдени мұрасын сақтап қана қоймай, ұлттық болмысымызды нығайтып, жас ұрпақтың туған жерге, тарихқа және ұлттық құндылықтарға деген құрметін арттырады.
Тарихын қадірлеген елдің ғана болашағы баянды болады. Сондықтан Түркістандағы тарихи нысандарды сақтау мен қалпына келтіру – өткенге тағзым, бүгінге жауапкершілік және болашаққа жасалған берік инвестиция. Ұлттық мұраны сақтау арқылы біз қазақ елінің тамыры терең, тарихы бай, рухы асқақ халық екенін әлемге тағы бір мәрте танытамыз.
Жоспарға сәйкес, шығыс қақпадан бастап 32 метр аумақ қалпына келтіріледі. Ал апатты жағдайда тұрған қабырға бөлігінің жалпы ұзындығы – 40 метр. Қорған қабырғасы 2000 жылдары археологиялық зерттеулерге сәйкес қайта қалпына келтірілген. Бұл жолғы ғылыми-реставрациялық жұмыс кезінде іргетасы нығайтылып, апатты бөліктен алынған жарамды материалдар сақталып, солардың көмегімен қабырғаның бүлінген бөлігі қайта қаланады.
Жүргізіліп жатқан жұмыстар қабырғаның одан әрі бүлінуіне жол бермей, цитадельдің солтүстік-шығыс бөлігінің тарихи келбетін сақтауға мүмкіндік береді. Ғылыми реставрацияны 2026 жылдың соңына дейін аяқтау жоспарланған.
