Сауран ауданында 1 қазан – Халықаралық қарттар күніне орай «Қарты бар үйдің қазынасы бар» атты мерекелік іс-шара өтті. Тағылымы мол басқосу үлкенге құрмет көрсету мерекесі ғана емес, халқымыздың ғасырлар бойы қалыптасқан рухани құндылықтарын, ұлттық мәдениеті мен салт-дәстүрін дәріптеген мазмұнды мәдени шараға ұласты.
Жиынға ауданның ардагерлері, ақ жаулықты әжелер мен ақ сақалды аталар, зиялы қауым өкілдері, мәдениет пен өнер саласының қызметкерлері, аудан тұрғындары және жастар қатысты.
Қазақ халқы қашанда үлкенін сыйлап, қариясын қазынаға балаған. «Қарты бар үйдің қазынасы бар» деген тағылымды сөздің астарында тұтас бір халықтың дүниетанымы жатыр. Өйткені қария – өткен мен бүгінді жалғаған алтын көпір, елдің тарихы мен дәстүрін, өнегесі мен өмірлік тәжірибесін кейінгі ұрпаққа жеткізуші рухани мұраның иесі.
Ал Сауран секілді тарихы терең, мәдени мұрасы бай өңір үшін қариялардың орны тіпті ерекше. Ғасырлар қойнауынан жеткен салт-дәстүр, ұлттық өнер, шешендік сөз, ән мен күй, жыр-дастан, қолөнер мен әдет-ғұрыптың бүгінге дейін сақталып жетуінде аға буынның еңбегі зор.
Сондықтан қарияға құрмет көрсету – бір күндік мерекелік шарамен шектелетін міндет емес. Ол – ұлттық тәрбиенің негізі, мәдениеттіліктің өлшемі және ұрпақтар сабақтастығының басты қағидаларының бірі.
Мерекелік шара барысында аудан әкімі Мақсат Таңғатаров пен облыстық мәслихат депутаты Баймахан Сүлейменов қазыналы қарияларды мерекемен құттықтап, ізгі тілектерін білдірді. Елдің өсіп-өркендеуіне, ауданның әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына саналы ғұмырын арнаған аға буын өкілдерінің еңбегіне ризашылық білдірілді.
Бүгінгі бейбіт өмір мен елдің жетістіктерінің артында аға ұрпақтың маңдай тері, табанды еңбегі мен өмірлік тәжірибесі жатыр. Бірі білім саласында еңбек етсе, енді бірі ауыл шаруашылығы, мәдениет пен өнер, денсаулық сақтау, өндіріс, мемлекеттік қызмет және басқа да салалардың дамуына үлес қосты. Олардың әрқайсысының өмір жолы – кейінгі буынға өнеге.
Салтанатты жиын барысында ауданның қоғамдық-әлеуметтік дамуына және түрлі салалардың өркендеуіне елеулі үлес қосқан азаматтарға «Сауран ауданына сіңірген еңбегі үшін» төсбелгілері табысталды. Сондай-ақ бірқатар қазыналы қария аудан әкімінің Алғыс хаттарымен марапатталды.
Бұл марапаттар – аға буынның ұзақ жылдар бойы атқарған еңбегіне көрсетілген құрметтің белгісі. Өйткені елге қызмет ету, туған жердің дамуына үлес қосу – кейінгі ұрпаққа қалатын ең үлкен өнеге.
Мерекелік шараның мазмұны Сауран өңірінің мәдениеті мен ұлттық өнерін дәріптеумен жалғасты.
Сахна төрінде «Сауран сазы» фольклорлық ансамблі, «Айтұмар» би тобы және аудан өнерпаздары өнер көрсетіп, көпшілікке ән мен күйден шашу шашты. Ұлттық нақыштағы өнер туындылары көрерменге ерекше көңіл күй сыйлап, халқымыздың рухани мұрасының тереңдігін тағы бір мәрте танытты.
Фольклор – халықтың ғасырлар бойы жинақталған рухани жады. Домбыраның қоңыр үні, дәстүрлі әннің әуезі, ұлттық бидің әр қимылы – халқымыздың тарихынан, тұрмыс-тіршілігінен, дүниетанымынан сыр шертеді. Сондықтан мұндай мәдени шараларда ұлттық өнердің кеңінен насихатталуы – өскелең ұрпақтың өз тамырын танып, төл мәдениетіне құрметпен қарауына ықпал ететін маңызды қадам.
Сауран жері – көне тарих пен бүгінгі мәдени өмір тоғысқан қасиетті мекен. Бұл өңірде ғасырлар бойы халқымыздың тұрмыс-салты, дәстүрі, өнері мен рухани құндылықтары қалыптасты. Сол бай мұраны бүгінгі буынға жеткізушілердің қатарында қариялардың орны айрықша.
Ақ жаулықты әжелеріміздің бесік жыры мен тәрбиелік әңгімелері, ақ сақалды аталарымыздың батасы мен ғибратты сөздері – ұлттық тәрбиенің сарқылмас қайнар көзі. Әже тәрбиесін көрген қыз, ата өнегесін алған ұл халқымыздың салт-дәстүрі мен ұлттық болмысын бойына сіңіріп өседі.
Сондықтан қария – тек отбасының үлкені емес, ұлттық мәдениеттің тірі шежіресі.
Осы идея мерекелік кеште сахналанған «Ата-ана қадірі» атты қойылымда да кеңінен көрініс тапты. Қойылым арқылы ата-ананы қадірлеу, үлкенге ізет білдіру, отбасылық құндылықтарды сақтау секілді халқымыздың асыл қасиеттері насихатталды.
Ата-ананы сыйлау – қазақ мәдениетінің өзегіндегі басты ұстанымдардың бірі. Халқымыз «Атаңа не қылсаң, алдыңа сол келер», «Үлкенге – құрмет, кішіге – ізет» деп ұрпақты ежелден ізгілікке тәрбиелеген. Бұл қағидалар бүгінгі қоғам үшін де өз маңызын жоғалтқан жоқ.
Керісінше, жаһандану дәуірінде ұлттық болмысты сақтау, отбасылық құндылықтарды нығайту, жастардың бойына үлкенге құрмет пен кішіге қамқорлық қасиеттерін сіңіру бұрынғыдан да маңызды.
Мерекелік кеште орындалған дәстүрлі әндер де аға буын мен жас ұрпақ арасындағы рухани байланысты айшықтады. Ән мен күй – ұлттың жадын сақтайтын құндылық. Әрбір дәстүрлі әнде халықтың тарихы, қуанышы мен мұңы, арман-аңсары жатыр.
Осындай өнер туындыларын кейінгі буынға жеткізу арқылы біз тек мәдени мұраны сақтап қана қоймаймыз, ұлттың рухани сабақтастығын жалғастырамыз.
Бұл ретте Сауран ауданындағы мәдениет пен өнер саласының алдында үлкен міндет тұр. Тарихи мұраны сақтау, ұлттық өнерді дамыту, жергілікті өнерпаздарға қолдау көрсету, жас таланттардың жолын ашу, халық шығармашылығын кеңінен насихаттау – рухани дамудың негізгі бағыттарының бірі.
Аудан көлемінде ұйымдастырылатын мәдени-көпшілік шаралар да осы мақсатпен үндесуі тиіс. Әсіресе қариялар мен жастарды бір ортаға тоғыстыратын тағылымды кездесулердің маңызы зор. Өйткені ұрпақтар арасындағы байланысты тек сөзбен емес, нақты мәдени және тәрбиелік іс-шаралар арқылы нығайтуға болады.
Қариялардың өмірлік тәжірибесін жастарға жеткізу, ел тарихына қатысты естеліктерін жинақтау, дәстүрлі өнердің қыр-сырын кейінгі буынға үйрету, әжелер мектебі мен ақсақалдар институтының тәрбиелік мүмкіндігін тиімді пайдалану – ұлттық құндылықтарды сақтаудың бір жолы.
Сауранның әрбір ауылында елдің өткені мен бүгінін байланыстырып отырған көнекөз қариялар бар. Олардың әрқайсысы – бір тарих. Бірінің жадында ауылдың өткені сақталса, екіншісі дәстүрлі ән мен жырды біледі, үшіншісі қолөнердің құпиясын меңгерген, тағы бірі ел ішіндегі шешендік сөздер мен тағылымды оқиғаларды кейінгі буынға жеткізе алады.
Міне, осындай рухани қазынаны сақтау – мәдениет саласының да маңызды міндеті.
Қарияға құрмет көрсету – өткенге тағзым ғана емес, болашаққа бағытталған тәрбие.
Бүгін атасын ардақтап, әжесін құрметтеген бала ертең өзінің отбасына, еліне, туған жеріне жауапкершілікпен қарайтын азамат болып қалыптасады. Ал үлкенге құрмет бар жерде ұрпақтар сабақтастығы үзілмейді, ұлттық тәрбие әлсіремейді.
Сондықтан Сауран ауданында өткен «Қарты бар үйдің қазынасы бар» атты мерекелік шараның мәні бір күндік мерекеден әлдеқайда кең.
Бұл – қарияға құрмет, тарихқа тағзым, ұлттық өнерге қолдау, мәдени мұраға адалдық және жас ұрпаққа берілген тағылым.
Сауранның көне тарихы мен бай мәдениетін болашаққа жеткізу үшін аға буынның ақылы мен жастардың жігері қатар жүруі керек. Қариялардың батасы, аналардың ақ тілегі, өнерпаздардың әуезді әні мен жастардың ұлттық құндылықтарға деген құрметі тоғысқанда ғана рухани сабақтастық берік болады.
Қариясын қадірлеген ел – тамырын ұмытпайды.
Өнерін ардақтаған ел – рухын жоғалтпайды.
Дәстүрін дәріптеген ұрпақ – ұлттық болмысын сақтайды.
Сауран ауданында қазыналы қарияларға көрсетілген құрмет – халқымыздың осы асыл қағидаларының жарқын көрінісі. Ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе жатқан ұлттық мәдениет пен рухани мұраны сақтау, үлкеннің батасын алып, өнегесін кейінгі буынға жеткізу – баршаға ортақ міндет.
Өйткені қария – елдің шежіресі, өнер – ұлттың рухы, ал мәдениет – ұрпақтарды жалғайтын мәңгілік көпір.
